روستا
1396/4/24 شنبه مصاحبه دکتر رضوی معاون توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری با روزنامه «قانون»: تعریف محرومیت را تغییر داده‌ایم

براساس آمار در سال جاری، بیش از یک میلیون و دویست هزار نفر گردشگر در روستاهای کشوراقامت داشته‌اند

بیش از چهار میلیارد و 125 میلیون تومان، وام خوداشتغالی در روستاهای مرزی شهرستان خاش پرداخت شده است

از جمعیت هجده میلیون نفری حاشیه‌نشین‌های کشور، حدود 60 درصد آن‌ها طبق آمار، روستاییان و عشایر هستند

راه حل مشکل اشتغال روستاییان، استقرار صنایع فرآوری، تبدیلی و معدن در روستاها و ممنوعیت آن در شهرهاست

مدارس شبانه‌روزی، آفت تحصیل دانش‌آموزان روستایی است. درحال حاضر آن‌ها به‌اجبار در مدارس شبانه‌روزی تحصیل می‌کنند

اگر طرح مجتمع‌های آموزشی اجرا شود، دانش‌آموزان روستایی از دبستان تا دبیرستان را به اتمام می‌رسانند و از تحصیل باز نمی‌مانند

مهاجرت معکوس از شهر به روستا، یکی از تاثیرات وام‌های خود اشتغالی روستایی است که درحال حاضر نیز در برخی از روستاها شاهد آن هستیم

بوم‌گردی، یکی از طرح‌هایی است که می‌تواند جلوی مهاجرت روستاییان به شهر را بگیرد و حتی در برخی از روستاها،شاهد مهاجرت معکوس بوده‌ایم

براساس دستور رییس‌جمهور، به تشکل‌های اقتصادی روستاییان مرزی، وام بدون کارمزد پرداخت می‌شودو تنها وثیقه آن، حساب یارانه روستاییان است

سال گذشته، 160 هزار شغل روستایی و عشایری ایجاد شده است اما شغل‌های ایجاد شده به‌دلیل وجود چهار میلیون بیکار در کشور، به‌هیچ وجه نمود نداشته است


برگزاری کلاس‌های درس در طویله، چادر یا حتی طی کردن چندین کیلومتر در کوه و بیابان و رودخانه برای رسیدن به مدرسه توسط دانش‌آموزان روستایی، برای خیلی‌ها موضوعی عجیب و غیرقابل باور است اما این شاید یکی از عادی‌ترین تصویرها برای درس‌خواندن در میان دانش آموزان مناطق محروم باشد. این سطح از محرومیت روستاییان شاید یکی از علت‌های مهاجرت بی‌رویه آن‌ها به شهرها درپی‌یافتن زندگی رویایی است؛ موضوعی که معاون توسعه روستایی و مناطق محروم رییس‌جمهور، به جد پیگیر حل آن و برطرف کردن معضلات ناشی از آن است. اما آن سوی داستان نیز، اتفاق‌های تلخی رخ می‌دهد. آمار 18 میلیون حاشیه‌نشین در کشور که بخش اعظمی از آن را روستاییان تشکیل می‌دهند، گواه این موضوع است که این مهاجرت جز آوارگی و فقر برای آن‌ها ثمری نداشته است. درحال حاضر علاوه‌بر روستاهای محروم، زنگ خطر خالی‌شدن روستاهای مرزی نیز به‌دلیل فقر مشکلات معیشتی به‌گوش می‌رسد. درباره مشکلات روستاهای مناطق محروم و راهکارهای حل معضل مهاجرت روستاییان به شهر، با «ابوالفضل رضوی» معاون توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری به گفت‌وگو پرداخته‌ایم که با یکدیگر می‌خوانیم:

تعریف روستا درقانون چیست و چه برنامه‌هایی برای آن درنظر گرفته شده است؟

روستا درقانون، یک تعریف مشخص دارد اما به‌نظر من که در این بخش مسئول هستم، روستا یک تعریف دیگر دارد. مهم‌ترین مشکل روستاهای محروم، تعریفی است که قانونگذاران و برنامه‌ریزان برای آن درنظر گرفته‌اند.

نتیجه این تصمیمات، تبدیل روستا به سکونتگاه بوده است. سکونتگاهی که بیش از 100 الی 3500 نفر در آن سکونت داشته باشند، درحالی که تعریف روستا در قانون کاملا مغایر با ذات وجودی روستاست.

روستا، محل تولید و اشتغال است و تنها سکونتگاه محسوب نمی‌شود. در مکانی که تولید انجام می‌شود،رفاه،آسایش و امنیت نیز، وجود دارد. بنابراین اولین مشکل روستاهای محروم، تعریف آن‌ها در قانون است که باید این مساله اصلاح شود. هنگامی‌که بیش از 80درصد محصولات کشاورزی مورد نیاز کشور در روستاها تولید و از آنجا به بازار عرضه می‌شود، آنگاه روستا دیگر سکونتگاه نیست بلکه مکانی است که تمامی معیارها برای زندگی راحت در آن وجود دارد.

برای تغییر دید خوابگاهی قانون‌گذاران و مسئولان کشور به روستاها، چه اقداماتی انجام داده‌اید؟

رهبر معظم انقلاب می‌فرمایند«روستا،کانون تولید و ارزش‌آفرینی است». به همین دلیل با مسئولان بسیاری در این‌باره رایزنی انجام شده است. متاسفانه تاکنون نظام برنامه‌ریزی کشور به این جمع‌بندی نرسیده است که باید نگاه‌شان به روستاها تغییر کند. این عدم تغییر شاید به عملکرد ضعیف ما در این مساله بازگردد؛ چرا که اگر نظام برنامه‌ریزی درباره روستاهای محروم به‌درستی عمل می‌کرد، درحال حاضر این مناطق باید در وضعیت بهتری می‌بودند.

بسیاری از مشکلات روستاهای مناطق محروم، ریشه در این دیدگاه مسئولان دارد، دلیل آن چیست؟

مکانی که به‌عنوان خوابگاه به آن نگاه می‌کنند، برای بهداشت، آموزش، اشتغال و رفاه آن برنامه‌ریزی و بودجه‌ای اختصاص داده نمی‌شود. این دیدگاه، دلایل متعددی دارد. نخست نظام برنامه‌ریزی باید این اشتباه را قبول کند. به‌عنوان مثال، مسئولان درشهرها برای اشتغال شهروندان برنامه‌ریزی کرده‌اند و در همین راستا شهرک‌های صنعتی در نزدیکی شهرها احداث شده‌اند. حال پرسش این است که آیا تنها شهروندان به شغل و درآمد نیاز دارند و روستایی‌ها از این مساله بی‌نیاز هستند؟ چرا تاکنون برای روستا‌ها ناحیه یا دهکده‌ای صنعتی برنامه‌ریزی نکرده‌اند. گندم در روستاها تولید می‌شود اما کارخانه‌های آرد در شهرها مستقر هستند و روستایی که آن را تولید می‌کند، مجبور می‌شود برای تهیه آرد به شهر مراجعه کند؛ این یک چرخه معیوب است. آیا این امکان وجود ندارد که بخشی از کارخانه‌های آرد را در روستاها احداث کنند تا روستایی مجبور نشود به شهر برای تهیه آرد مراجعه کند. باتوجه به وجود ظرفیت‌های بسیاری در روستاها، امکان استقرار صنایعی مانند تبدیلی و بسته‌بندی و ... وجود دارد. متاسفانه با وجود تمامی این ظرفیت‌ها، صنایع را در شهرها ایجاد کرده‌اند و روستایی‌ها نیز به‌دلیل بیکاری و فقر ناشی از آن به شهرها برای یافتن شغل مهاجرت کرده‌اند. اما از آنجایی‌که زندگی در شهرها، بسیار گران و از توان روستایی‌ها خارج است، ناگزیر به حاشیه‌ شهرها رانده شده‌اند. حاشیه‌نشینی، معضلی است که گریبان مدیران شهری را گرفته و به بحرانی برای آن‌ها تبدیل شده‌است. حاشیه‌نشینی به‌دلیل نادیده گرفتن بخشی از جامعه و عدم برنامه‌ریزی برای آن‌ها به‌وجود آمده‌است.

چه صنایعی امکان استقرار در روستاها را دارند؟

به‌عنوان مثال، وقتی گوجه‌فرنگی در روستاها تولید می‌شود، می‌توان کارخانه تولید رب نیز در روستا احداث کرد یا بسیاری از کارخانه‌های کنسانتره، آب‌میوه‌ و... . درحال حاضر 65 درصد ارزش افزوده بخش کشاورزی به شهرنشینان تعلق می‌گیرد؛ درحالی که نظام کشور ما سخن از عدالت اجتماعی می‌زند، آیا این عدالت است که مواد خام بخش کشاورزی از روستاها تهیه شود اما سود آن در جیب شهرنشینان برود؟ یکی از پیشنهادهای بنده، استقرار صنایع فرآوری، تبدیلی و معدن در روستاها و ممنوعیت آن در شهرها است.

اگر این اتفاق رخ دهد، دو موضوع در میان است؛ توقف مهاجرت از روستا به شهر و ایجاد عدالت اجتماعی در کشور. بخش اعظمی از ارزش افزوده بخش کشاورزی باید نصیب روستاییان شود؛ چرا که روستایی مصرف‌کننده نیست بلکه تولید کننده است.

توجه به فرهنگ اصیل روستا و روستایی، می‌تواند گره‌گشای مشکلات اقتصادی کشور نیز باشد.

در بحث افزایش درآمد روستاییان، شما چه برنامه‌هایی دارید؟

روستاییان، انسان‌هایی پربازده اما کم توقع هستند. متاسفانه درآمد خانوار روستایی، 40 درصد درآمد خانوار شهری است. برای جبران این مشکل، باید چندین اقدام را انجام داد؛ علاوه‌بر بازگرداندن ارزش افزوده به آن‌ها، باید برخی از مشکلات زیر‌ساختی را نیز برطرف کرد. ساخت یک مترمربع مسکن در روستا، بسیار گران‌تر از ساخت یک مترمربع مسکن در شهر است. این گرانی، چندین علت دارد که مهم‌ترین آن، افزایش قیمت مصالح ساختمانی مانند آهن، میلگرد، سیمان، آجر،گچ‌ و... به‌دلیل افزایش هزینه انتقال آن‌ها از شهر به روستا است. حال کافی است که جاده برخی از این روستاها نامطلوب باشد. یکی دیگر از این مشکلات، بحث مهندس ناظر است که هزینه آن نیز برای تردد از شهر به روستا بسیار گران‌تر از شهر است.

برای حل این مشکلات، تسهیلات ارزان قیمت بیش از 20 میلیون تومان باید به روستایی‌ها اختصاص داد.

درحال حاضر به روستاییان وام‌های 20 میلیون تومانی با کارمزد چهار درصد پرداخت می‌شود. اما این 20 میلیون تومان، معادل چند مترمربع مسکن است؟ درحدود 30 مترمربع می‌شود. آیا روستایی حاضر است در یک خانه 30متری زندگی کند؟ براساس آماری که تهیه شد، خانه‌های روستایی نمی‌توانند کمتر از 100 متر باشند؛ به همین دلیل باید تسهیلاتی برای خانه‌های 100متری به آن‌ها پرداخت شود، نه تسهیلات خانه‌های 30 متری.

مساله دیگر در بحث خانه‌های روستایی، قوانین دست و پاگیر و سلیقه‌ای است که به‌نام بهداشت برای آن‌ها وضع کرده‌ایم که متاسفانه از کشورهای غربی الگوبرداری شده‌است. قوانینی مانند خروج محل نگه‌داری دام از محل زندگی روستایی که این قانون برای روستاهای ایران، غیرقابل اجراست. در چند قرن گذشته، همیشه محل نگهداری دام‌ها در نزدیکی خانه‌های روستایی بوده و مساله‌ای نیز پیش نیامده است.

امروزه بحث غذای ارگانیک در دنیا مطرح است. هنگامی‌که یک روستایی، قصد اجرای چنین طرحی را باتوجه به پتانسیل‌های موجود دارد، چنان قوانین پیچیده‌ای برای این کار درنظر می‌گیریم که روستایی، عطای آن را به لقایش ببخشد و آن کار را تعطیل کند. به‌عنوان نمونه، اگر یک روستایی قصد تولید لبنیات ارگانیک محلی را داشته باشد، باید همان مسائلی که در یک کارخانه لبنیات رعایت می‌شود، انجام دهد و اداره بهداشت به او می‌گوید که باید مهندس بهداشت مستقر در محل داشته باشد. این کار، هزینه بسیاری دارد. چرا اداره بهداشت اعلام نمی‌کند تنها در زمانی‌که قصد تولید دارد، مهندس بهداشت ناظر بر کار او باشد؟ از این دست قوانین دست‌و پاگیر درخصوص اشتغال روستایی‌ها بسیار است.

برای تغییر این قوانین دست و پاگیر، اقداماتی انجام شده است؟

با مسئولان وزارت بهداشت و درمان، جلسات بسیاری در این‌باره برگزار کرده‌ایم. حل این‌گونه مشکلات، زمانبر است؛ چراکه مربوط به مسائل فرهنگی و فکری کشور می‌شود. مطبوعات به‌عنوان رکن چهارم دموکراسی، درحل این مشکلات می‌تواند بسیار تاثیرگذار باشد و فرهنگ‌سازی لازم در این زمینه را انجام دهد. همچنین سازمان‌های مردم نهاد نیز، باید در بحث تسهیل‌سازی قوانین مربوط به اشتغال روستایی‌ها فعال باشند و گام‌های اساسی را در این خصوص بردارند.

باتوجه به آمار 18 میلیون نفری حاشیه‌نشین‌ها در کشور و اینکه بخش بسیاری از این جمعیت، روستایی هستند، چه برنامه جدی برای حل مشکل مهاجرت روستایی‌ها انجام شده است؟

بحث توان‌افزایی روستاییان،اولین و مهم‌ترین اولویت کار ما در این بخش است. حاشیه‌نشین‌های کشور هر تعداد که باشند، حدود 60 درصد آن‌ها طبق آمار، روستاییان و عشایر هستند. علاوه‌بر این، آمار بالایی از روستاییانی وجود دارد که حاشیه‌نشین نشده‌اند ولی در مرکز شهرهای دیگر زندگی می‌کنند. مساله مهم در هر دوحالت، این است که سرعت مهاجرت از روستا به شهر درحال افزایش است و روز به روز بر‌آمار روستاهای متروکه ما افزوده می‌شود.

بوم‌گردی، یکی از طرح‌هایی است که می‌تواند جلوی این مهاجرت را بگیرد و حتی در برخی از روستاهایی که بوم‌گردی راه‌اندازی شده است، شاهد مهاجرت معکوس از شهر به روستا بوده‌ایم.

گردشگری، صنعتی است که در این دولت به آن توجه ویژه شده و برنامه‌ریزی‌های اساسی نیز برای آن انجام شده است. بوم‌گردی، یکی از بخش‌های این صنعت است که به‌شدت در چند سال اخیر مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی قرار گرفته است و علاوه‌بر اشتغال‌زایی و توسعه اقتصادی روستاها، موجب حفظ و توسعه فرهنگ غنی اقوام ایرانی نیز می‌شود.

بوم‌گردی، یک صنعت بسیار پردرآمد و زودبازده است. کشوری مانند فرانسه، بیشترین درآمدش از گردشگری است. بیش از 70 میلیارد دلار درآمد فرانسه از محل گردشگری است. این درحالی است که تاریخ، جاذبه‌های گردشگری و مساحت این کشور از ایران بسیار کمتر است اما در عمل می‌بینیم آن‌ها توانسته‌اند از همین اندک پتانسیل گردشگری بیشترین استفاده و بهره را ببرند.

اما مساله‌ای که باید در بخش گردشگری روستایی به آن توجه ویژه‌ای شود، فرهنگ آن است.

فرهنگ گردشگری، به‌آن معناست که گردشگر موجب ایجاد درآمد برای آن روستا شود؛ مواد غذایی خود را از آن محل تهیه و از صنایع دستی و خوراکی‌های محلی آنجا سوغات تهیه کند و درصورت امکان حتی یک شب را در آن روستا گذرانده و از نزدیک با آداب و رسوم آن‌ها آشنا شود. متاسفانه بارها مشاهده شده است که گردشگران به منطقه‌ای سفر می‌کنند اما تمامی مایحتاج خود را از همان محل سکونت خود تهیه کرده‌اند و عملا تنها جابه‌جایی رخ داده است و سودی از این گردشگری نصیب مردم آن روستا نشده است. همچنین علاوه‌بر اینکه سودی نصیب روستا نشده است، زباله‌های گردشگران نیز در روستا رها شده که موجب آلودگی محیط‌‌‌زیست و خسارت به آن روستا شده است.

رایزنی‌هایی با سازمان میراث فرهنگی‌، گردشگری و صنایع دستی انجام داده‌ایم که در راستای ایجاد و توسعه صنعت بوم‌گردی در روستاهای محروم، اقداماتی انجام شود.

همکاری‌های خوبی نیز در این بخش داشته‌ایم. یکی از این همکاری‌ها در بخش صنایع دستی است. ریشه صنایع دستی در ایران به روستاها باز می‌گردد. می‌توان با آموزش و راه‌اندازی کارگاه‌های صنایع دستی و همچنین ایجاد بازارهای فروش، موجب اشتغال‌زایی و رونق اقتصاد مناطق محروم شد.

یکی از طرح‌هایی که به سازمان گردشگری ارائه شده ، بازسازی خانه‌های روستایی برای بحث بوم‌گردی است. همچنین مباحث دیگری مانند مزرعه‌گردی و طبیعت‌گردی نیز، مطرح است و روستاهای تاریخی، ظرفیت بالایی برای بهره‌برداری در بخش گردشگری دارند. بوم‌گردی، رشد قابل توجه‌ای در مناطق محروم داشته است. براساس آمار در سال جاری، بیش از یک میلیون و دویست هزار نفر اقامت گردشگر در روستاهای کشور انجام شده است. این آمار نشان‌دهنده وجود ظرفیت بالقوه در این بخش است.

باتوجه به آمار فوق، چرا اطلاع‌رسانی مناسبی درخصوص بوم‌گردی در مناطق محروم تاکنون انجام نشده است؟ چرا مرجع رسمی و جامعی برای معرفی مکان‌های بوم‌گردی در روستاهای کشور به‌ویژه مناطق محروم، وجود ندارد؟

این مساله، ناشی از ضعف ما و سازمان گردشگری است. باید این موضوع در سایت رسمی سازمان انعکاس داده شود و به‌زودی آن را به‌روزرسانی خواهیم کرد.

رییس جمهور برای حل مشکلات روستاهای مرزی، دستور ویژه‌ای به شما داده‌اند؛ چه اقدامات ویژه‌ای در این‌باره انجام داده‌اید؟

برای حل مشکلات روستاهای مرزی، سه طرح را اجرا کرده‌ایم. اولویت نخست، مشارکت‌ مردم در فعالیت‌های اقتصادی است که به‌منظور اشتغال و توان‌افزایی برای جلوگیری از مهاجرت روستاییان و افزایش جمعیت حاشیه‌نشینی، این طرح اجرا شده است. روستاییان مرزی ما علاوه‌بر اینکه روستایی هستند، مرزداران و حافظان کشور نیز هستند. اقامت دادن روستاییان در روستاهای مرزی و توان‌افزایی اقتصادی آن‌ها برای کشور، به مراتب مفیدتر از این است که ما بخواهیم مرزهای کشور را توسط نیروی نظامی، انتظامی و مرزداری نگهداری و حفاظت کنیم؛ زیرا منافع‌ آن در چند بخش اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است. براساس دستور رییس‌جمهور، به تشکل‌های اقتصادی روستاییان مرزی، وام بدون کارمزد پرداخت می‌شود. این به آن‌معناست که حتی یک ریال اضافه از آن وامی که دریافت کرده‌اند، پرداخت نمی‌کنند.

در این طرح، اگر 25 خانوار یک تشکلی را تشکیل دهند و 30 درصد آورده داشته باشند، به آن‌ها 70 درصد وام تعلق می‌گیرد. اگر 50 خانوار باشند، 25 درصد آورده می‌آورند و 75 درصد وام دریافت می‌کنند. 100 خانوار، 20درصد آورده می‌آورند و 80 درصد وام دریافت می‌کنند. به 150 خانوار با 15 درصد آورده، 85 درصد وام تعلق می‌گیرد. 200 خانوار با 10 درصد آورده، 90 درصد وام دریافت می‌کنند و تمامی این وام‌ها با نرخ کارمزد صفر درصد پرداخت می‌شود. همچنین درحدود دو سال تنفس برای بازپرداخت وام تعیین شده است. به‌عنوان وثیقه نیز حسابی که به آن یارانه واریز می‌شود، ارائه می‌کنند.

این طرح در روستاهای مرزی شهرستان خاش درحال اجراست و بیش از چهار میلیارد و 125 میلیون تومان وام به تشکل‌های روستایی خاش پرداخت شده است.

در روستاهای شهرستان مهربندان خراسان‌جنوبی نیز این طرح، اجرا و استقبال خوبی از آن شده است. نکته جالب توجه در پرداخت این تسهیلات، عدم مداخله دولت و انتخاب نوع کسب و کار یا فعالیت به‌عهده روستایی‌ها بوده است و تنها کارشناسان ما به آن‌ها در این خصوص مشاوره داده‌اند.

همچنین برای روستاهای غیرمرزی نیز، این تسهیلات پرداخت می‌شود اما شرایط آورده آن‌ها تفاوت دارد. تشکل‌ 25 خانوار با 40 درصد آورده، 60 درصد وام؛ 50 خانوار با 35 درصد آورده، 65 درصد وام و به 200 خانوار با 20 درصد آورده، 80 درصد وام پرداخت می‌شود. اما بین روستاهای مرزی و غیرمرزی در میزان نرخ کارمزد، وثیقه و شرایط تنفس برای بازپرداخت وام هیچ تفاوتی وجود ندارد. در استان های خراسان جنوبی، اصفهان، یزد، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی نیز، این طرح اجرا شده است.

همچنین در استان‌های غربی کشور، اقدامات بسیاری انجام شده است. در کرمانشاه و ایلام سال گذشته، 160 هزار شغل روستایی و عشایری ایجاد شده اما شغل‌های ایجاد شده به‌دلیل وجود چهار میلیون بیکار در کشور به‌هیچ وجه نمود نداشته است.

وام‌های اشتغال‌زایی در روستاها در درازمدت چه تاثیراتی را خواهد داشت؟

مهاجرت معکوس از شهر به روستا، یکی از تاثیرات این‌گونه وام‌هاست که درحال حاضر نیز در برخی از روستاها شاهد آن هستیم.

روستای دستجرد از شهرستان لاله‌جین استان همدان، روستای محمد آباد شهرستان میامی استان سمنان و روستای سیف‌الدین شهرستان خمین استان مرکزی، مناطقی هستند که درحال حاضر مهاجرپذیر هستند. این اتفاقات به‌دلیل اشتغال‌زایی در این روستاها رخ داده است.

در سال جاری، ایجاد 300 هزار شغل روستایی را در برنامه داریم که امیدواریم با سرعت بیشتری انجام شود.

باتوجه به گذشت 38 سال از انقلاب، آیا بازهم باید مناطق محرومی در کشور وجود داشته باشد؟

تعریف محرومیت نسبت به قبل از انقلاب، تفاوت دارد. قبل از انقلاب به روستایی که آب، برق، تلفن،مدرسه و خانه بهداشت نداشت، محروم گفته می‌شد اما درحال حاضر معیارهای محرومیت تفاوت دارد. به روستاهایی که مردم آن بی‌سواد هستند و گاز یا درآمد کمی دارند، محروم گفته‌ می‌شود. تعریف محرومیت را تغییر داده‌ایم.

یکی از مشکلات اصلی روستاهای محروم، فقر شدید در بحث سرانه آموزشی آن‌هاست. بارها در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها، شاهد تصاویر دانش‌ آموزانی بوده‌ایم که مکان مناسبی برای تحصیل ندارند یا ساعت‌ها برای رسیدن به مدرسه باید راه بروند. چرا پس از طی چندین دهه، همچنان در سیستم آموزش و پرورش روستایی با چنین مشکلاتی مواجه هستیم؟

تا مساله آموزش و پرورش کشور حل نشود، محرومیت نیز همچنان پابرجاست.

مدرسه‌سازی را ما مورد توجه قرار داده‌ایم اما مدرسه‌سازی در روستاها به سبک فعلی جواب نمی‌دهد.

در جلسه‌ای که با وزرای محترم آموزش‌وپرورش، فرهنگ و ارشاد اسلامی و ورزش و جوانان داشته‌ام، درباره این موضوع صحبت کرده‌ام. روش فعلی مدرسه‌سازی، اتلاف بودجه و کم‌بهره است. کلید این مشکل، ایجاد مجتمع‌های آموزشی، فرهنگی و ورزشی در دهستان‌ها آن ‌نیز به‌صورت روزانه است. بیش از دو هزار و 600 دهستان در کشور وجود دارند که محل مناسبی برای اجرای این طرح هستند. مسئولیت و نگهداری این مجتمع‌ها با وزارت آموزش و پرورش است؛ چرا که این وزارتخانه، می‌تواند علاوه‌بر آموزش، اقدامات فرهنگی و ورزشی و حتی بهداشتی نیز انجام دهد.

دانش‌آموزان در روستاها با سرویس ایاب و ذهاب رایگان به این مجتمع‌های آموزشی انتقال داده می‌شوند. مدارس شبانه‌روزی، آفت تحصیل دانش‌آموزان روستایی است ولی درحال حاضر آن‌ها به‌اجبار در مدارس شبانه‌روزی تحصیل می‌کنند.

این مجتمع‌های آموزشی، صرفه‌جویی در هزینه و معلم است. متاسفانه هم‌اکنون در برخی از روستاهای کشور برای دو دانش‌آموز نیز، کلاس درس دایر می‌شود. اما صداوسیمایی که مدرسه‌ در طویله را نشان می‌دهد، هیچ‌گاه این مدارس را نشان نمی‌دهد.

اگر طرح مجتمع‌های آموزشی اجرا شود، دانش‌آموزان روستایی از دبستان تا دبیرستان را به اتمام می‌رسانند و از تحصیل باز نمی‌مانند. همچنین نکته قابل توجه اینجاست که یک بچه روستایی، تنها دانش‌آموز نیست بلکه نیروی کار برای والدینش نیز محسوب می‌شود. این مساله، موجب عدم تحصیل بسیاری از بچه‌های روستایی شده است. با مدارس روزانه، دیگر نیاز به اقامت در مدرسه و از دست رفتن نیروی کار نیست؛ به همین دلیل والدین با اشتیاق بیشتری به‌دنبال تحصیل فرزندان خود خواهند بود.

براساس پیش‌بینی‌ها، ساخت این مجتمع‌های آموزشی به‌صرفه و ارزان‌تر است. برای ساخت کتابخانه، مدرسه و سالن ورزشی در روستاها، باید هزینه بسیاری شود که هزینه‌های نگهداری آن‌ها نیز، سرسام‌آور است. با تجمیع این مکان‌ها، دیگر نیازی به احداث جداگانه در هر روستا نیست و کاربرد و بهره‌برداری از آن‌ها نیز افزایش می‌یابد.

حال پرسش این است تکلیف مدارسی که ساخته شده‌اند، چیست؟ درصورت اجرای این طرح، بودجه بسیاری از بیت‌المال هدر می‌رود. برای تغییرکاربری آن‌ها برنامه‌ای دارید؟

مدرسه‌ها را می‌توان به کارگاه‌هایی برای خیاطی یا صنایع دستی تبدیل کرد. احداث مکانی برای اشتغال روستایی‌ها، یکی از دغدغه‌های دولت است و به‌راحتی می‌توان این مدرسه‌ها را برای انجام این کار تغییرکاربری داد.

بيشتر


پیوندها
نمایشگاه توانمندیهای روستاییان و عشایر
leader.ir
president.ir
parliran.ir
dolat.ir
fvpresident.ir




              The Official Site of the Deputy Rural Development and deprived areas - first vice
معاون توسعه روستائی و مناطق محروم - معاون اول رییس جمهور
 تهران - میدان پاستور - نهاد ریاست جمهوری 
   دورنگار : 66464205-021         پست الکترونیکی : 
roostanews@iripo.ir